Archeologiedagen: een venster op de aarde

Archeologiedagen: Een kijkvenster in de aarde

In 2021 ontstond er boven het gehucht Nerm (Hoegaarden) een groot zinkgat, een overblijfsel van de oude steengroeve's die de streek rijk waren. Op de archeologiedagen gaan we met een blik op de bodem (en in de bodem) op verkenning in het landschap.
Onderleiding van expert Michiel Dusar (Belgische Geologische dienst, KBIN en Werkgroep natuur en erfgoed) gaan we op bezoek bij het grote zinkgat en de link met historische gebouwen en het landschap.
 
 
2021 had heel wat in petto met corona en met de wateroverlast van juli.  Met de overvloedige neerslag kwam er ook een leuke bijkomstigheid naar boven-of liever naar onder- een zinkgat.
Net boven het natuurgebied katerspoel (onderdeel van Rosdel) is er tijdens het najaar van 2021 een groot zinkgat tevoorschijn gekomen-een gat van 2,5 op 5 meter en dat 3,5 m diep.  Dit gat geeft ons een kijkje achter de schermen van het natuurgebied Katerspoel.
Dat dit deel van Rosdel hoog aangeschreven is met talrijke orchiddeeên, eironde leeuwebekje, naakte lathyrus, marjolein en donderkruid.  De plaats waar de witte van Hoegaarden (deze keer niet het bier) aan de oppervlakte komt-de Gobertage steen.
 
Laat nu net deze zinkgaten een relict zijn van de jaren lange ontginningen tussen Tienen en Melin met het export product bij uitstek voor unieke bouwwerken in heel Vlaanderen (sint-romboutstoren in Mechelen, OlV katedraal in Antwerpen).  De oude ontginningsgangen spoelen soms na eeuwen terug uit, het niet ontgonnen dak van de groeve dat het plots begeeft, bij overvloedige regens wordt de bovenliggende aarde mee de ontgonnen gallerijen ingespoeld met een zinkgat tot gevolg.  Galerijen in Gobertage groeve's zijn lang niet zo spectaculair als deze in de Mergel omdat de zandsteenlagen van Gobertage eerder in zeer dunne lagen zijn afgezet van enkele 10 talllen centimeter.  Een vermoeden is dat de groeve's dateren van de 18 e eeuw.
 
Een zinkgat geeft een tijdelijk maar uniek kijkvenster in de aarde, de opbouw van de verschillende afzettingen en de opbouw van de bodem.  Wat wij zien boven op de grond heeft zijn oorsprong onder de grond daarom is er binnen natuurbeheer een spreekwoord dat de bodem heilig is  en  er  zeer omzichtig mee omgesprongen moet worden.
Hoegaarden gaat er prat op dat ze in brabants haspengouw is gelegen maar de leemlaag op de hellingen is helemaal niet meer zo dik. Door erosie en verwering van de bodem blijft er maar een 85 cm van de leemlaag over en dan nog de onderste meest verweerde delen.  Hierdoor krijgen de onderliggende lagen van Brusseliaans zand en zandige kalksteenbanken een duidelijke invloed op bovenliggende lagen.  Deze lagen zijn zeer permeabel waardoor er bij droogte een grote droogte stress kan ontstaan.
 
Lager op de helling is de Leemlaag helemaal weg geerodeerd hier komen de kalksteenlagen boven aan de oppervlakte in wit /gele zandlagen. En hier treffen we de kalkgraslanden aan van het Rosdel.
Meer info
Waar?
aan het Schip

Nerm 117
3320 HOEGAARDEN
België

Wanneer?
-
Van > tot
>
Extra info
Erkend-SCVW
Natuurpunt
erfgoed
ook voor jongeren
Archeologiedagen
Archeologiedagen2022
Groot zinkgat in Nerm (Hoegaarden)